|
Als jij
je heel verdrietig voelt……………..
Het overlijden van iemand van
wie je houdt is bijzonder ingrijpend, zowel voor volwassenen als
kinderen. Volwassenen hebben vaak hun handen vol aan hun eigen
emoties. Het kan dan moeilijk zijn om het kind de steun te geven die
het nodig heeft.
Kinderen rouwen op hun eigen manier. Sommigen uiten zich direct of
indirect, sommigen sluiten zich af, en anderen lijken nergens last
van te hebben. Ik heb vaak gezien dat kinderen de neiging hebben hun
ouders met verdriet in bescherming te nemen. Het blijkt dat kinderen
rouwen in kleine stukjes. Het ene moment is het verdriet groot en
een ander moment spelen ze weer vol vreugde.
Ieder kind doet het op zijn manier. Soms heeft een kind hulp nodig,
ook als het overlijden al enige tijd geleden is. Signalen kunnen
zijn: bedplassen, nare dromen, prikkelbaar of lusteloos, e,/of
lichamelijke klachten.
Wanneer je hulp bij een therapeut zoekt kan een kind zich door
middel van tekenen, knutselen, spelen of gewoon praten zijn
gevoelens uiten. Het kind kan daardoor aan het verlies een plek
geven met de gevoelens die daarbij horen.
Bezoek over dit onderwerp ook de website van
www.dianeboerrigter.nl Hetty
Vossebeld www.hettyvossebeld.nl
Kleine tips
Betrek kinderen
zoveel mogelijk bij alles wat geregeld moet worden voor/ tijdens en
na een overlijden. Hun inbreng en wensen zijn voor hen belangrijk.
Ze kunnen taken op zich nemen die bij hun leeftijd passen
waardoor ze zich betrokken voelen.
Wanneer de overledene iemand is die ze goed kennen, neem dan zo
mogelijk samen met de kinderen afscheid.
Neem wel eerst als volwassenen zelf afscheid, kinderen zijn zeer
gevoelig voor de emoties van hun ouders. Als ze er tegenop zien,
vraag dan waar ze tegenop zien en praat er over. Dwingen is niet
goed, je kunt hen wel helpen.
Neem kinderen als dat mogelijk is mee bij een condoleancebezoek aan
de nabestaanden. Het is vaak een ontmoeting waarbij kinderen veel
leren over verdriet, troosten en getroost worden. Je kunt zelf
inschatten wanneer de nabestaanden dit op prijs stellen en wanneer
je kinderen beter thuis kunt laten.
Wanneer iemand uit een directe omgeving overleden is, kunnen
kinderen zeker, ongeacht hun leeftijd, bij de uitvaartdienst
aanwezig zijn. Zeker wanneer de dienst aangepast wordt aan de
aanwezigheid van kinderen.
Wanneer kinderen heel jong zijn is het misschien beter dat ze er
niet bij aanwezig zijn, doordat ze zelf niet veel begrijpen van het
moment, vaak kunnen kleine kinderen niet zolang stil zitten en gaan
hun aandacht vragen.
Wanneer je als volwassene zelf dicht bij degene staat van wie
afscheid genomen wordt dan kan het goed zijn dat er iemand in de
afscheidsdienst aanwezig is die voor je kinderen kan zorgen als ze
het niet meer volhouden zodat je zelf aanwezig kunt blijven..
Bij het overlijden van iemand uit het eigen gezin is het aan te
raden foto's te maken van alles wat er gebeurt. Ook dvd-opnamen zijn
waardevol. Omdat alles zo anders is dan normaal krijgen
kinderen veel indrukken. Ze letten vaak op de 'verkeerde' dingen en
komen dan na jaren met de vraag hoe het precies gegaan is en hoe ze
zelf gereageerd hebben in die tijd. Foto's en videobeelden zijn dan
een belangrijk hulpmiddel. Foto’s geven een totaal beeld van de
plechtigheid.
Blijf zorgen dat de naam van degene die overleden is nog regelmatig
genoemd wordt in huis. Kinderen hebben het nodig te merken dat er
over de overledene gesproken mag worden, ook al maken ze er zelf
niet altijd gebruik van. Stop dierbare spullen die aan hem/ haar
herinneren niet weg.
Ontneem een kind niet haar / zijn verhaal doordat er anderen steeds
het woord nemen. Laat het kind vertellen wat het denkt en ook voelt,
en laat dat van het kind zijn.. Vraag waarom ze iemand zo mist, of
wanneer ze iemand mist, waar ze het verdriet voelt of de pijn..Door
zelf stil te zijn geef je het kind ruimte haar/ zijn verhaal te
doen.
Blijf kinderen de aandacht geven, waar ze om vragen en op de
momenten dat zij erom vragen.
Blijf kinderen accepteren met al hun gevoelens. Vraag niet om hun
gevoelens te veranderen, door ze te benoemen worden ze ook vaak
geaccepteerd en kunnen ze er zelf beter mee omgaan.
Soms spelen kinderen dat ze dood zijn,..of dat ze dood geschoten
worden, accepteer het. Het zal hun manier zijn van omgaan met de
dood.
Verbied kinderen niet om met anderen te praten over datgene dat ze
hebben meegemaakt, het is belangrijk voor kinderen dat ze ook met
anderen kunnen praten, ze moeten hun verhaal kwijt.
Vaak willen ze de ouders geen verdriet doen en niet belasten met hun
zorgen.
Realiseer dat het verwerkingsproces niet alleen op de ouders
aankomt, ook de school, vriendjes,sport, ect. Al deze mensen kunnen
hun helpen.
Herinneringsboekje
Opnieuw is er een
boekje geschreven voor kinderen die iemand zijn verloren door de
dood. Het boekje is
geschreven door Gerry Leferink, die ruime
ervaring in de uitvaartzorg heeft. De manier waarop kinderen omgaan met verdriet heeft haar aangezet tot het schrijven van dit 2e
boekje.
Hoe moet je als ouder
aan jouw kinderen vertellen, wanneer je partner is overleden, wat
‘dood zijn’, of cremeren is in een taal
die zij begrijpen. Het is een soort werkboekje
geworden waarin beschreven staat wat dood zijn is en wat een
uitvaartleider doet, maar waarin ook staat dat volwassenen zich
anders gedragen omdat ook zij verdriet hebben.
Het is
geschreven in een taal die voor kinderen gemakkelijk te begrijpen
is. Ook zitten er kleur en knutselopdrachten in het boekje zodat
ieder kind hier alleen of samen mee bezig kan. Het zou mooi zijn
wanneer kinderen er mee werken en het
gaan bewaren als een soort herinneringsboekje aan degene die
overleden is.
Nieuw is ook de
“afscheidsdoos”. Een doos waarmee kinderen aan het werk kunnen om
hun verdriet te verwerken. Deze doos is ook via
Gerry Leferink te verkrijgen.
Zie ook:
www.meander-rossum.nl
een website voor rouwbegeleiding voor kinderen en jongeren
|
 |
